“Onze kat plast expres in huis als wij op vakantie zijn!” [blog]

Dit zijn de woorden van niet één, maar meerdere eigenaren die mij belden ná hun vakantie. Ze hadden een heerlijke vakantie achter de rug en jawel hoor, bij thuiskomst kwam de geur van urine al tegemoet! “De kat plast altijd als wij langer van huis zijn. Het moet dan wel verlatingsangst zijn”, concluderen veel eigenaren. Toch wordt deze conclusie te snel getrokken en komt hij niet overeen met de werkelijkheid. Hoog tijd om eens dieper in te gaan op de mogelijke oorzaken van dit ongewenst gedrag.

Kat plast op deurmat!
 

Katten plassen expres of door verlatingsangst?

Omdat de kat alléén buiten de kattenbak plast tijdens afwezigheid van de eigenaren (langer dan 3 dagen), wordt de link met verlatingsangst snel gelegd. Over verlatingsangst bij katten is nog weinig bekend. We weten inmiddels dat het een oorzaak van sproei-gedrag bij katten kan zijn, maar verder weten we niets. Overigens wordt een kat niet onzindelijk, doordat hij zijn eigenaar mist (later meer hierover). Daarnaast gaan wij de laatste jaren kattengedrag steeds meer vermenselijken. We geven hen menselijke gedragingen en/of gaan ervan uit dat ze dit ook kunnen doen.

Naast verlatingsangst worden ook de woorden ‘de kat doet het expres’ vaak genoemd. Tot op heden is er nog steeds geen concreet bewijs geleverd dat katten dit kunnen uiten. Je hebt basis-emoties, zoals angst en woede. Daarnaast kunnen wij mensen 2e rangs, oftewel secundaire emoties tonen. Dit zijn onder andere jaloezie, schaamte en wraak. Hiervoor moet je jezelf emotioneel kunnen verplaatsen in de ander, zelfreflectie en zelfbewustzijn hebben.

Bijvoorbeeld: ik vind mezelf te dik. Om dan een schaamtegevoel te creëren, moet je jezelf kunnen verplaatsen in een ander. ‘Zou diegene ook vinden dat ik te dik ben?’ Dan pas komt schaamte. Dit wordt in een bepaald gedeelte van onze hersenen gedaan. Bij katten is nog niet bewezen dat zij dit gedeelte in de hersenen hebben of überhaupt ontwikkeld hebben. Hierdoor zijn zij níet in staat om de 2e rang van emoties te tonen. De wraak kunnen we vergelijken met ‘expres-plassen’. Maar dat is bij katten dus niet van toepassing. Een kat plast niet expres omdat hij boos is.

Wat is voor de kat het doel van plassen?

Als een kat dan niet expres plast en ook niet uit verlatingsangst, waarom dan wel? Katten plassen met de intentie om de blaas te legen. Dit in tegenstelling tot sproeien met urine. Dit doen ze om geur af te zetten. Een kat die in de kattenbak plast, of juist op de mat bij de voordeur, op de bank of op bed… allemaal met de bedoeling om simpelweg te blaas te legen.

Kattenbak

We kunnen hele moeilijke oorzaken proberen te bedenken, maar wat vaak voor de hand ligt is een probleem met de kattenbak!

De oorzaak hoeft niet persé moeilijk te zijn, als we hem maar kunnen achterhalen! ;-)

Wat is er anders in huis tijdens jullie vakantie/afwezigheid?

Kijk eens een keer kritisch naar de omstandigheden tijdens jullie afwezigheid. Is er iemand die dagelijks de katten komt verzorgen? Mag de kat normaliter vaak naar buiten in de tuin en nu misschien niet? Alles kan van invloed zijn op het plassen naast de kattenbak.

Een familielid, vriend(in) of buurman/-vrouw komt elke dag de kat voorzien van brokjes en vers water. Is diegene net zo secuur met het verschonen van de kattenbak als jij dat bent? Doet de kat vaak de behoefte buitenshuis en is die mogelijkheid nu afwezig? Deze simpele puntjes kunnen het verschil maken. Katten zijn erg hygiënisch en stellen een zuivere kattenbak dan ook zeer op prijs. Als de nood hoog wordt en de kattenbak niet aantrekkelijk genoeg is, dan wordt er een andere plek uitgekozen die wél voldoet.

Bijvoorbeeld:
Normaliter mag de kat overdag heerlijk naar buiten en doet binnen minimaal de behoefte in de kattenbak. Zelf maak je deze elke dag schoon. Tijdens de vakantie mag de kat niet naar buiten en komt er om de dag een oppasser die de kattenbak doet. Je kan je voorstellen dat als de kat nu binnen verblijft, de kattenbak ook vele malen intensiever gebruikt wordt. Als er al een drolletje in ligt, kan dit aanleiding genoeg zijn voor de kat om de kattenbak te beschouwen als ‘vies’. Immers, anders deed de kat dat juist buiten en waren er binnen nauwelijks drollen in de bak. Voor de kat is de bak niet prettig meer. Maar die lekkere zachte mat bij de voordeur is perfect! Heerlijk zacht aan de pootjes. De mat neemt de urine op, waardoor natte poten bespaard blijven. De kat heeft overzicht op de gehele ruimte. Echt een ideale plasplek! (aldus de kat, haha)

Tips & advies ter voorkoming

  • De vuistregel voor het aantal kattenbakken is als volgt: het aantal katten +1 = aantal kattenbakken dat je minimaal dient te hebben staan. bij 1 kat, minimaal 2 bakken, bij 3 katten minimaal 4 bakken.
     
  • Maak vooraf goede afspraken met diegene die de katten komt verzorgen. Zorg dat de kattenbak elke dag verschoond wordt.
     
  • Het is verstandig om tijdens de vakantie 1 of 2 bakken extra in huis te plaatsen, zodat ook bij intensief gebruik er altijd een nette en schone bak ter beschikking is. Zet de kattenbakken niet naast elkaar, maar verspreidt ze door het huis.
     
  • Sla alvast extra kattenbak-grind in. Zeker als je een vast merk gebruikt en de kat deze prettig vindt. Zo neem je geen risico mocht het grind opraken tijdens jullie afwezigheid. De oppas hoeft niets te kopen en weet zeker dat dit het juiste grint is. Veel katten stellen het namelijk niet op prijs als er opeens ander grind in de bak zit.
     
  • Zijn er vaste plaatsen waar de kat plast tijdens de vakantie? Blokkeer deze dan met een extra kattenbak.

Over de auteur

Anneke Houbraken is gediplomeerd gedragstherapeut voor katten. Sinds 2014 heeft ze een eigen praktijk, Miauw-Kattentherapie. Ze is geboren op een boerderij en altijd omringd geweest door verschillende dieren. Toch trokken katten haar aandacht. Naast eigenaren en hun kat(ten) helpen met het oplossen en voorkomen van probleemgedrag, verzorgt Anneke op regelmatige basis lezingen en workshops over kattengedrag. Daarnaast is ze gastdocent op het Helicon MBO-Den Bosch, waar ze vol enthousiasme vertelt over het gedrag van katten. Natuurlijk heeft ze zelf ook katten. Drie stuks: een kruising Europees korthaar en twee Ragdolls.


Miauw Kattentherapie: www.miauw-kattentherapie.nl    |   KatKado: www.katkado.nl